Yaz Aylarında Besin Zehirlenmesi

Başlangıç / Yaz Aylarında Besin Zehirlenmesi

Yaz aylarında çocukları bekleyen birçok tehlike yanında besin zehirlenmeleri ve ishal vakaları çok önemli yer teşkil eder. İshal, yirmi dört saatte üçten fazla sulu dışkılama veya anne sütü alan bebeklerde her zamankinden daha sık ve sulu dışkılamadır. İshaller (gastroenteritler), mide bağırsak sisteminin en sık bakteriler, virusler veya parazitik patojenler ile enfekte olmasıdır. Bu enfeksiyonların büyük bir kısmı besinler yoluyla alınmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre 5 yaş altındaki çocuklarda yılda 2.5 milyar ishal epizotu yaşanmaktadır. Global olarak yılda 1.5 milyon çocuğun ölümü ishal nedeniyle olmaktadır. Çocuklardaki ölümlerin en sık ikinci nedeni (%18’si) oluşturur. Yazın ortaya çıkan ishallerin önemli bir bölümü turist ishali diye tanımlanan ziyaretçilerin seyahat ettiği bölgeye ve sezona göre değişen birçok bağırsak patojeni nedeniyle ortaya çıkar.

Dünyadaki çocuk ölümlerinin % 88’i güvenli olmayan su, yetersiz temizlik ve kötü hijyen nedeniyledir. Gelişmiş olan ülkelerde ishal sıklığının azalmasının en önemli nedeni temiz suya ulaşım, temizlik ve hijyen standartlarının iyileştirilmesidir. Herşeyden önce sabun ile el yıkama ishallerin önlenmesinde en etkili korunma yöntemlerinin başında gelir.

İlk altı ayda sadece anne sütüyle beslenme, anneden geçen koruyucu antikorlar ve enfeksiyon bulaşmış besinlerle karşılaşma ihtimalinin azalması nedeniyle bebekleri ishale karşı korur. Bu yüzden yaz aylarında anne sütü dışında su yada diğer sıvıların verilmesine gerek yoktur.
Bilimsel çalışmalar göstermektedir ki, 6 aydan sonra ek gıdalara geçişteki sorunlar nedeniyle ortaya çıkan yetersiz beslenme ishalin mortalite riskini 4,6 kat artırmaktadır. Bunun en önemli sebebi vitamin ve mineral eksiklikleri nedeniyledir; vitamin A ve çinko eksikliği ishale bağlı mortaliteyi sırasıyla %24 ile % 21 oranında artırmaktadır.

Yazın neden daha dikkatli olmak gerekir?

İshal, yılın her mevsimi olabilir. Ancak yazın yiyeceklerin daha çabuk bozulması, tatil yerlerinde hijyenik kuralların tam uygulanamaması ve beslenme alışkanlıklarının değişmesi nedeniyle daha sık görülür.

Hangi besinlere dikkat etmeli?

En çok dondurma, pasta gibi süt ürünleriyle yapılan kremalı yiyecekler, taze olmayan balık, dışarıda bırakılmış ve iyi pişmemiş etler, tavuk ve pilavdan zehirlenenleri sık görüyoruz.

Nasıl hazırlamalı?

Öncelikle yiyecekler iyice yıkanmalı mümkünse pişirilerek yenen yiyecekler tercih edilmelidir. Açık su tüketilmemeli, şişelenmiş sular içilmeli yada kaynatılarak soğutulmuş su tüketilmelidir. Restoranlarda yenen çiğ veya az pişmiş deniz ürünleri büyük bir risk oluşturur. Ayrıca barsak patojenleriyle kontamine olmuş yüzme havuzları da önemli risk taşımaktadır.

Ne kadar nasıl saklamalı?

Eğer yolunuz bir saatten fazla ise soğuk gıdalar 10 C’a dek ısınabilir. Bu nedenle alışverişe gelirken özellikle yaz aylarında arabanızın bagajına içinde buz olan bir soğutucu koymayı ihmal etmeyin.

Balıketini kolay bozulabilmesi nedeniyle, uygun koşullarda muhafazası gereklidir. Muhafaza amacıyla çoğunlukla soğuk ve/veya donmuş muhafaza yöntemleri kullanılmaktadır. Soğuk uygulamada genellikle buz kullanılmakta, ancak bu şekilde birkaç gün muhafaza sağlanabilmektedir. Buzdolabı sıcaklığında da yine balık etinin özellikleri, ambalajlı olup olmaması gibi faktörlere göre 3-5 günlük bir saklama süresi belirtilmektedir.
Bazı gıda maddelerini difrizden çözerken, bazı noktalara dikkat etmek gerekiyor. Dondurulmuş gıdaları çabuk çözülmeleri için sıcak bir yere koymayın. Çok soğuk ortamdan, birdenbire çok sıcak ortama konan yiyecekler, bakterilerin kolay üreyebileceği ortam haline gelebilir. Bu nedenle, dondurulmuş yiyecekleri çözmek için, buzdolabının alt rafında bekletin.

Dikkat edilmesi gereken noktalar

* Dışarıda yiyecek bulundurmamaya çalışın.

* Hijyen koşullarından emin olmadığınız yerlerde yemeyin.

* El hijyenine dikkat edin, çocuklarınızın da ellerini hijyenik bir şekilde yıkamasını sağlayın.

* Pişmiş yiyecekleri tekrar tekrar ısıtmayın.

* Meyve ve sebzeleri bol suyla yıkayın.

* Etleri iyice pişirin.

* Alışveriş sırasında ürünlerin üretim ve son kullanma tarihine dikkat edin. Özellikle süt ve süt ürünlerinde çok daha dikkatli davranın. Saklama koşullarına bakın.
Aşılama; tifo ve rota virüsüne karşı aşı geliştirilmiştir. Tifonun yaygın olduğu bölgelere seyahat edenlerde tifo aşısının yapılması önerilir. Rotavirus aşısı ise tüm sağlıklı bebeklere 2 aylık dönemden sonra yapılması Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilmektedir.

Ne zaman doktora gitmeliyim?

Çok fazla sayıda ve miktarda dışkılama, su içmeme, çocuğun su kaybı belirtileri (göz yaşı olmaması, gözlerin içe çökük olması, cildin kuru ve buruşuk olması, tükürüğün azalması) var ise, tekrarlayan kusmalar, dışkıda kan görülmesi, ateşin yükselmesi, idrarının belirgin azalması gibi durumlarda mutlaka en yakın sağlık kuruluşlarından yardım alınmalıdır.

Videolar
Bize Ulaşın

İsim Soyisim (*)

Şehir (*)

Telefon (*)

Epostanız (*)

Konu

İletiniz